RZYM, WŁOCHY / EuroWire / — Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) zaapelowała 13 maja o przeprowadzenie rzetelnej, opartej na badaniach naukowych oceny ryzyka związanego z recyklingiem tworzyw sztucznych stosowanych w opakowaniach żywności, argumentując, że przejściu na bardziej zrównoważone materiały muszą towarzyszyć silniejsze zabezpieczenia bezpieczeństwa chemicznego. W nowym raporcie zatytułowanym „Implikacje recyklingu tworzyw sztucznych i alternatywnych materiałów mających kontakt z żywnością dla bezpieczeństwa żywności” FAO stwierdziła, że opakowania z recyklingu mogą pomóc w zmniejszeniu ilości odpadów i wspieraniu celów środowiskowych, ale mogą również wprowadzać zanieczyszczenia, które mogą migrować do żywności, jeśli kontrole okażą się niewystarczające.
FAO poinformowała, że raport pojawia się w kontekście globalnego rozwoju rynku opakowań do żywności, którego wartość szacowana jest na 505,27 mld dolarów w 2024 roku i prognozowana na 815,51 mld dolarów do 2030 roku. Według FAO, popyt jest napędzany rosnącą konsumpcją przekąsek, dań gotowych, fast foodów, słodyczy i napojów butelkowanych. Materiały mające kontakt z żywnością, w tym opakowania, naczynia, urządzenia przetwórcze i pojemniki transportowe, odgrywają kluczową rolę w zachowaniu jakości, wydłużeniu okresu przydatności do spożycia oraz zmniejszeniu strat i marnotrawstwa żywności w systemach rolno-spożywczych.
Jednocześnie FAO stwierdziła, że duże uzależnienie od materiałów na bazie tworzyw sztucznych mających kontakt z żywnością pogłębiło problem odpadów plastikowych, zwiększając zainteresowanie materiałami pochodzącymi z recyklingu. Według raportu, do tej pory mniej niż 10% odpadów plastikowych wytwarzanych na świecie zostało poddanych recyklingowi. FAO stwierdziła, że cele środowiskowe powinny być realizowane równolegle z ochroną zdrowia publicznego, ostrzegając, że tworzywa sztuczne pochodzące z recyklingu mogą zawierać pozostałości chemiczne z wcześniejszego użytkowania, strumieni zbiórki lub innych źródeł, jeśli nie zostaną odpowiednio posortowane, oczyszczone i ocenione pod kątem przydatności do spożycia.
Luki chemiczne i testowe
W raporcie zwrócono również uwagę na zagrożenia związane z materiałami alternatywnymi promowanymi jako zamienniki konwencjonalnych tworzyw sztucznych. Materiały pochodzenia biologicznego przeznaczone do kontaktu z żywnością, wytwarzane z surowców takich jak kukurydza, trzcina cukrowa i maniok, mogą stanowić zagrożenie, w tym pozostałości pestycydów, naturalne toksyny lub alergeny, poinformowała FAO. Zwrócono również uwagę na celowo dodawane substancje, takie jak nanomateriały, które są wykorzystywane do poprawy wydajności lub umożliwienia aktywnych funkcji opakowań. Czynniki te, jak stwierdzono w raporcie, wymagają indywidualnej oceny ryzyka, a nie zakładania, że nowsze lub odnawialne materiały są automatycznie bezpieczniejsze w zastosowaniach spożywczych.
FAO stwierdziła, że rosną obawy społeczne i regulacyjne dotyczące mikroplastiku i nanoplastiku w żywności i napojach, ale zauważyła, że dostępne metody analityczne są nadal ograniczone. Bez wiarygodnych metod wykrywania, charakteryzowania i ilościowego oznaczania tych cząstek, organy regulacyjne napotykają trudności w określaniu narażenia i konsekwentnej ocenie ryzyka dla zdrowia. Organizacja stwierdziła, że terminowa ocena bezpieczeństwa żywności jest niezbędna zarówno dla ochrony konsumentów, jak i wspierania innowacji, i zaapelowała o opracowanie rozwiązań regulacyjnych, które dotrzymają kroku szybkiemu rozwojowi materiałów opakowaniowych pochodzących z recyklingu i alternatywnych.
FAO wzywa do zapewnienia standardów i przejrzystości w handlu
Głównym wnioskiem z raportu był brak zharmonizowanych międzynarodowych przepisów dotyczących materiałów pochodzących z recyklingu mających kontakt z żywnością. FAO stwierdziła, że różnice w podejściach krajowych mogą komplikować nadzór i powodować napięcia handlowe, ponieważ coraz więcej krajów i producentów stosuje materiały pochodzące z recyklingu w opakowaniach. Oczekuje się, że ustalenia te zostaną uwzględnione w dyskusjach Komisji Kodeksu Żywnościowego (Codex Alimentarius Commission), międzynarodowego organu ds. standardów żywności powołanego przez FAO i Światową Organizację Zdrowia. Podczas wcześniejszych konsultacji w ramach Kodeksu wiele krajów stwierdziło, że nie ma szczegółowych wymagań dotyczących materiałów pochodzących z recyklingu w opakowaniach żywności, podczas gdy niektóre istniejące przepisy koncentrowały się głównie na butelkach na napoje z PET pochodzących z recyklingu.
FAO stwierdziła, że bardziej spójne globalne standardy wesprą ocenę ryzyka opartą na badaniach naukowych i pomogą zagwarantować, że tworzywa sztuczne pochodzące z recyklingu używane w opakowaniach żywności są bezpieczne dla konsumentów i zgodne z zasadami sprawiedliwego handlu. Raport nie odrzuca opakowań pochodzących z recyklingu, ale stwierdza, że ich wykorzystanie w materiałach mających kontakt z żywnością musi być poparte bardziej rygorystyczną oceną, lepszym dostosowaniem przepisów i niezawodnymi narzędziami testowymi. Łącząc zrównoważony rozwój opakowań z wymogami bezpieczeństwa żywności, FAO i Kodeks przesunęły tę kwestię na dalszy plan w dyskusjach na temat międzynarodowych standardów dotyczących materiałów pochodzących z recyklingu i alternatywnych materiałów mających kontakt z żywnością.
Artykuł FAO wzywa do surowszych kontroli opakowań żywności pochodzących z recyklingu pojawił się po raz pierwszy w St. James's Gazette .