EuroWire , GENEWA: Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uruchomiła globalny apel na rok 2026 o prawie miliard dolarów, aby utrzymać podstawowe usługi zdrowotne dla osób dotkniętych konfliktami, przesiedleniami i katastrofami, ostrzegając, że kurczące się fundusze na pomoc humanitarną już zakłócają opiekę w wielu strefach kryzysowych. WHO poinformowała, że apel ma na celu pomóc służbom medycznym dotrzeć do społeczności, w których szpitale i kliniki są uszkodzone, brakuje personelu lub brakuje im zaopatrzenia, a ogniska choroby mogą się szybko rozprzestrzeniać.
Apel domaga się prawie miliarda dolarów na reakcję na 36 sytuacji kryzysowych na całym świecie, w tym 14 stanów zagrożenia trzeciego stopnia, co stanowi najwyższy poziom interwencji w ramach WHO. WedługWHO , sytuacje kryzysowe obejmują nagłe wstrząsy i przedłużające się kryzysy, w których potrzeby zdrowotne pozostają wysokie przez miesiące lub lata. Apel wzywa do elastycznego, wczesnego finansowania, aby utrzymać opiekę ratującą życie i wesprzeć koordynację działań w sytuacjach kryzysowych w miejscach, gdzie lokalne systemy opieki zdrowotnej są poważnie obciążone.
WHO stwierdziła, że sytuacje kryzysowe w zakresie zdrowia publicznego nasilają się w miarę nakładania się na siebie przedłużających się konfliktów, wstrząsów klimatycznych i nawracających epidemii chorób zakaźnych. Szacuje się, że około 239 milionów ludzi będzie potrzebowało pomocy humanitarnej w 2026 roku, a usługi medyczne często będą jednymi z pierwszych, które ulegną załamaniu i najtrudniej będzie je przywrócić. WHO stwierdziła, że gdy rutynowa opieka zdrowotna zawodzi, rośnie liczba zgonów, którym można zapobiec, a ryzyko wystąpienia szerszych epidemii wzrasta, szczególnie w zatłoczonych miejscach przesiedleń.
W 2025 roku WHO wraz z partnerami wsparła 30 milionów osób, korzystając ze środków z corocznego apelu o pomoc w nagłych wypadkach. Agencja poinformowała, że środki te pomogły w dostarczeniu ratujących życie szczepień 5,3 miliona dzieci, umożliwiły 53 miliony konsultacji zdrowotnych, wsparły ponad 8000 placówek służby zdrowia i umożliwiły uruchomienie 1370 mobilnych klinik. WHO poinformowała, że działania te obejmowały utrzymanie działania służb pierwszej linii w odpowiedzi na sytuacje kryzysowe, które ograniczały bezpieczny dostęp pacjentów i pracowników służby zdrowia.
Luka w finansowaniu obciąża opiekę na pierwszej linii
WHO poinformowała, że finansowanie pomocy humanitarnej w 2025 roku spadło poniżej poziomu z 2016 roku, co oznacza, że organizacja i jej partnerzy byli w stanie dotrzeć jedynie do około jednej trzeciej z 81 milionów osób, które pierwotnie miały otrzymać pomoc humanitarną . Agencja poinformowała, że poważne ograniczenia finansowe w całym systemie pomocy humanitarnej sparaliżowały funkcjonowanie ponad 6600 placówek medycznych, uniemożliwiając opiekę ponad 53 milionom osób. WHO stwierdziła, że redukcja zdolności operacyjnych pogłębiła luki w podstawowych usługach, w tym w leczeniu urazów i chorób zakaźnych.
Agencja wskazała również na rosnące zagrożenia bezpieczeństwa dla pracowników i placówek służby zdrowia . W materiałach apelacyjnych WHO wymieniono ponad 1349 ataków na placówki służby zdrowia w 22 krajach i terytoriach w 2025 roku, w tym incydenty dotyczące klinik, karetek pogotowia i personelu medycznego. WHO stwierdziła, że takie ataki mogą doprowadzić do zamknięcia placówek, przerwać przyjmowanie pacjentów w nagłych wypadkach oraz utrudnić dostarczanie leków i materiałów medycznych, co dodatkowo osłabia służbę zdrowia w czasie kryzysu.
Skupienie się na usługach niezbędnych
WHO poinformowała, że priorytetowe obszary reagowania kryzysowego na rok 2026 obejmują Afganistan, Demokratyczną Republikę Konga, Haiti, Mjanmę, okupowane terytoria palestyńskie, w tym Strefę Gazy, Somalię, Sudan Południowy, Sudan, Syryjską Republikę Arabską, Ukrainę i Jemen, a także trwające epidemie cholery i MPOX. Jako wiodąca agencja ds. reagowania kryzysowego w wielu sytuacjach humanitarnych, WHO koordynuje działania ponad 1500 partnerów w 24 sytuacjach kryzysowych, aby skoordynować działania w zakresie ochrony zdrowia z działaniami władz krajowych i lokalnych służb ratunkowych.
Apel przedstawia wsparcie dla utrzymania funkcjonowania podstawowych placówek służby zdrowia, dostarczania niezbędnych środków medycznych i opieki pourazowej, zapobiegania i reagowania na epidemie, przywracania rutynowych szczepień oraz zapewnienia dostępu do usług z zakresu zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, zdrowia matek i dzieci w regionach o niestabilnej sytuacji i dotkniętych konfliktami. Dyrektor Generalny WHO , Tedros Adhanom Ghebreyesus, powiedział, że apel jest „apelem o wsparcie osób dotkniętych konfliktami, przesiedleniami i katastrofami”, ponieważ agencja zabiega o finansowanie utrzymania podstawowych usług zdrowotnych tam, gdzie potrzeby są najpilniejsze.
Artykuł WHO stara się o prawie miliard dolarów na ochronę służby zdrowia pojawił się po raz pierwszy w Edinburgh Report .